Postrzeganie korupcji w Europie i Azji Środkowej – nowy raport Transparency International

Transparency International w listopadzie bieżącego roku opublikowało raport dotyczący postrzegania korupcji przez obywateli 42 państw Europy i Azji Centralnej.

Postrzeganie korupcji oceniono na podstawie odpowiedzi udzielonych przez blisko 60 tys. badanych obywateli. Zadano im m. in. pytanie, czy korupcja jest jednym z trzech największych problemów w ich kraju. W tej kategorii Polska zajęła 6 miejsce, zaraz za Białorusią i Gruzją, które zajęły odpowiednio miejsca 5 i 4. Na pocieszenie, znaleźliśmy się np. przed Hiszpanią (miejsce 41) Czechosłowacją (30), Węgrami (19), Włochami (18), Francją (15) i Wielką Brytanią (7). Wyniki wydają się być zastanawiające, zwłaszcza w zestawieniu z wynikami odpowiedzi na drugie pytanie, w którym respondenci zostali poproszeni o zadeklarowanie, czy w ostatnim roku zdarzyło im się wręczyć łapówkę za dostęp do podstawowych usług. W przypadku wymienionych powyżej państw odpowiedzi pozytywnej udzielił następujący odsetek respondentów:

  • Polska – 7%
  • Białoruś – 20%
  • Gruzja – 7% (wynik zdaje się potwierdzać wysoką notę Gruzji w pierwszym zestawieniu)
  • Hiszpania – 3%
  • Czechosłowacja – 9%
  • Węgry – 22%
  • Włochy – 7%
  • Francja – 2%
  • Wielka Brytania – 0%.

Z czego mogą wynikać takie a nie inne wyniki pierwszego zestawienia? Zapoznając się z nimi trzeba uwzględnić, że po pierwsze dotyczą one postrzegania problemu korupcji, a nie koniecznie jej faktycznej skali. Po drugie zależą od  umiejscowienia korupcji jako jednego z trzech głównych problemów danego kraju, co powoduje że na przeprowadzone badanie miały wpływ inne czynniki niż faktyczny poziom tego zjawiska. Co istotne, nie można przy tym jednoznacznie określić jak istotny był ich wpływ. Jakie to są czynniki oraz jak można je zatem interpretować?

  • Inne niż korupcja problemy danego kraju. Jeżeli inne problemy są nieistotne, to nawet niewielka skala korupcji może być oceniona jako jeden z trzech głównych problemów. Jeżeli natomiast kraj posiada inne poważne problemy (np. kryzys gospodarczy, bezrobocie, przestępczość, terroryzm…) wtedy nawet duża skala korupcji nie znajdzie się wśród trzech największych problemów i dany kraj znajdzie się wysoko w zestawieniu.
  • Stopień społecznej akceptacji korupcji w danych kraju. Można przyjąć, że tam gdzie akceptacja jest wysoka, skala korupcji jest duża, natomiast nie jest to postrzegane jako duży problem (jako zjawisko akceptowane).
  • Efektywność wykrywania i nagłaśnianie wykrytych przypadków korupcji. Można przyjąć, że efektywna walka z korupcją prowadzi do wykrywania większej części spośród wszystkich przypadków korupcji. Tam gdzie korupcja jest skutecznie wykrywana skłonność do korupcji, a zatem i jej skala, mogą być mniejsze. Z drugiej strony więcej informacji w mediach o wykrytych przypadkach korupcji może sprawiać wrażenie większej powszechności problemu.

Wracając do treści ostatniego raportu Transparency International – zawiera on zestawienie ocen poszczególnych państw według szeregu kategorii:

  • Czy korupcja jest jednym z głównych problemów danego państwa
  • Efektywność działań rządu w celu zwalczania korupcji
  • Jaki jest poziom skorumpowania członków parlamentu (brak oceny dla Polski)
  • Jak dużo respondentów zapłaciło łapówki
  • Jaka jest społeczna akceptowalność zgłaszania przypadków korupcji.

Z zestawień tych wynika, że postrzeganie korupcji jako istotny problem często nie idzie w parze ze społeczną akceptacją dla zgłaszania przypadków korupcji. W przypadku 13 państw ich społeczeństwa uznają korupcję za jeden z głównych problemów państwa, uważają że rząd robi stanowczo za mało w celu jej zwalczania, a jednocześnie nie akceptują zgłaszania przez obywateli przypadków korupcji, których są świadkami.  Są to na przykład Ukraina, Rosja, Litwa, Bułgaria, Czechy, Słowacja. W Polsce zgłaszanie korupcji także zostało ocenione jako nieakceptowalne (przy czym problem korupcji oceniono jako umiarkowany, a działania rządu nie zostały ocenione). Stosunkowo wysoki stopień społecznej akceptacji dla zgłaszania korupcji odnotowano natomiast w krajach Europy Zachodniej oraz w Grecji i Turcji (najwyższy we Francji i Portugalii – odpowiednio 74% i 78% respondentów).

Treść raportu Transparency International w języku angielskim:  https://www.transparency.org/news/feature/governments_are_doing_a_poor_job_at_fighting_corruption_across_europe

 

Udostępnij
Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn30Share on Google+0

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *