IV Dyrektywa AML: najważniejsze zmiany w przepisach

IV Dyrektywa AML, której ostateczna wersja weszła w życie 25 czerwca 2015 r., wprowadza zmiany w regulacjach prawa europejskiego w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML, Anti-Money Laundering) i finansowaniu terroryzmu (CTF, Counter Terrorist Financing) dla tzw. instytucji zobowiązanych.

Celem opracowania IV Dyrektywy AML było m.in. usunięcie niejasności w dotychczasowych regulacjach i poprawa spójności przepisów obowiązujących w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej dotyczących kwestii przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Do połowy 2017 roku państwa członkowskie mają czas na przeniesienie wymagań IV Dyrektywy AML na grunt prawa krajowego.

Najważniejsze zmiany wynikające z zapisów IV Dyrektywy AML dotyczą kompleksowego podejścia do analizy ryzyka, identyfikacji beneficjenta rzeczywistego, rozszerzenia definicji osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne oraz limitów rejestracji transakcji.

Analiza ryzyka

IV Dyrektywa AML podkreśla znaczenie całościowej analizy ryzyka w skutecznym przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu prowadzonej na trzech poziomach: ponadnarodowym, krajowym i instytucjonalnym. Na poziomie ponadnarodowym europejskie instytucje nadzoru wydają opinie w zakresie ryzyka mającego wpływ na sektor finansowy Unii Europejskiej, natomiast Komisja Europejska posiada zadania koordynowania oceny ryzyka związanego z działalnością transgraniczną, w tym dokonuje przeglądu zagrożeń transgranicznych, które mogą mieć wpływ na rynek wewnętrzny Unii Europejskiej i które nie mogą być skutecznie zidentyfikowane i zwalczone przez poszczególne państwa członkowskie. Kraje członkowskie są odpowiedzialne za dostosowanie regulacji krajowych oraz egzekwowanie wymogów od podmiotów zobowiązanych. Instytucje zobowiązane powinny natomiast stosować właściwe środki należytej staranności wobec swoich klientów uzależnione od okoliczności.

Beneficjent rzeczywisty

Zapisy IV Dyrektywy AML doprecyzowują obecnie funkcjonujące zasady w zakresie identyfikacji beneficjenta rzeczywistego. Obecnie funkcjonująca definicja określa, że beneficjentem rzeczywistym jest m.in. osoba fizyczna, która jest właścicielem osoby prawnej lub sprawuje kontrolę nad klientem albo ma wpływ na osobę fizyczną, w imieniu której przeprowadzana jest transakcja lub prowadzona jest działalność, a także osoba fizyczna, która jest udziałowcem lub akcjonariuszem lub posiada prawo głosu na zgromadzeniu wspólników w wysokości powyżej 25%. Powyższa definicja rodzi wiele wątpliwości interpretacyjnych i często w praktyce skutkuje tym, że identyfikacja kończy się na pierwszym poziomie struktury własności klienta, do tego często na osobach prawnych będących udziałowcami klienta. Nowe przepisy precyzują, że identyfikacja beneficjenta rzeczywistego powinna obejmować w stosownych przypadkach podmioty prawne będące właścicielami innych podmiotów prawnych (własność pośrednia). Ponadto w przypadku braku osób fizycznych spełniających kryteria beneficjenta rzeczywistego lub w przypadku wyczerpania możliwości ich ustalenia, w sytuacji, gdy nie ma podstaw do podejrzeń, instytucje zobowiązane będą miały możliwość wskazania jako beneficjentów rzeczywistych osoby fizyczne zajmujące wyższe stanowiska kierownicze, czyli np. członków zarządu.

Osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne (PEP, Politically Exposed Persons)

IV Dyrektywa AML rozszerza definicję osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne, tzw. PEP na osoby krajowe (dotychczas status PEP dotyczył jedynie osób mające miejsce zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Zmiana ta wydaje się uzasadniona z punktu widzenia oceny faktycznego ryzyka prania pieniędzy. Jednolite traktowanie krajowych i zagranicznych PEP przez instytucje zobowiązane może przyczynić się do realnego zmniejszenia zagrożenia wprowadzania do obrotu środków pochodzących z nielegalnych źródeł. Dodatkowo IV Dyrektywa AML dopuszcza, aby zgoda na nawiązanie stosunków gospodarczych z klientem posiadającym status PEP, była wydana przez osobę posiadającą wystarczającą wiedzę na temat ekspozycji danej instytucji zobowiązanej na ryzyko związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu oraz wystarczająco wysokie stanowisko, by podejmować decyzje mające wpływ na ekspozycję danej instytucji na ryzyko – innymi słowy decyzja ta nie musi być we wszystkich przypadkach podejmowana przez zarząd.

Transakcje ponadprogowe

W odniesieniu do osób prowadzących handel towarami IV Dyrektywa AML wprowadza obowiązek rejestracji transakcji gotówkowych na kwotę 10 000 EUR lub większą, bez względu na fakt, czy jest to transakcja pojedyńcza, czy kilka powiązanych ze sobą operacji. Obniżenie progu do 10 000 EUR, który do tej pory wynosił 15 000 EUR, wynika z bardzo wysokiego ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, jakie niosą ze sobą płatności gotówkowe.

Zaproponowane zmiany stanowią kolejny krok w kierunku uszczelnienia systemu finansowego Unii Europejskiej i ograniczania ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Z punktu widzenia przedsiębiorców podlegających przepisom AML dostosowanie do nowych wymogów może wiązać się z koniecznością dostosowania procesów oraz zwiększenia nakładów na realizację dodatkowych obowiązków. Istotna w tym kontekście wydaje się precyzyjna interpretacja nowych wytycznych oraz ich skuteczne wdrożenie.

O kwestiach dotyczących zapobiegania praniu pieniędzy pisaliśmy tutaj:

Treść IV Dyrektywy AML znajdziesz tutaj:

Udostępnij
Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn61Share on Google+0

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *