Forensic accounting w śledztwach i dochodzeniach w sprawach nadużyć gospodarczych

Rachunkowość śledcza (forensic accounting) swoją nazwą może sugerować, że dotyczy wyłącznie kwestii nieprawidłowości w prowadzeniu ksiąg rachunkowych i sprawozdawczości finansowej. Sprawia to, że jej potencjał nie jest w pełni wykorzystywany. W tym i kolejnych wpisach spróbuję przybliżyć czym jest rachunkowości śledcza, jakie ma zastosowania w przeprowadzaniu dochodzeń i przekonać jak skutecznym może być narzędziem.

Na początek powiedzmy, że badanie nadużyć w obszarze księgowości i sprawozdawczości finansowej jest tylko jednym z obszarów zastosowania rachunkowość śledczej (tzw. forensic accounting). Może być ona wykorzystywana w badaniu rozmaitych nadużyć, również tych na pozór nie mających związku z rachunkowością. Wynika to stąd, że forensic accounting to nie tyle prowadzenie dochodzeń w danym obszarze (rachunkowości), co ich prowadzenie w oparciu o określony zestaw kompetencji. Zestaw ten łączy doświadczenie w przeprowadzaniu dochodzeń z wiedzą na temat zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych, sprawozdawczości finansowej,  funkcjonalności informatycznych systemów finansowo-księgowych oraz ram systemu podatkowego.

Taki zestaw kompetencji sprawia, że forensic accounting znajduje zastosowanie w następujacych przykładowych przypadkach:

  • Zawsze, kiedy zachodzi podejrzenie nadużyć czy nieprawidłowości w sprawozdaniach finansowych (statutowych, grupowych, zarządczych);
  • W przypadkach niezgodności między faktycznymi stanami aktywów oraz ich saldami w księgach rachunkowych lub sprawozdaniach finansowych (przyczyną może być kradzież aktywów lub celowe sfałszowanie sald w księgach rachunkowych / sprawozdaniach finansowych lub niezamierzone błędy księgowe lub kombinacja tych czynników);
  • W ramach wszelkich dochodzeń w celu pozyskiwania, analizowania i interpretowania informacji zawartych w księgach rachunkowych, systemach finansowo-księgowych, systemach bankowości elektronicznej oraz papierowej dokumentacji finansowo-księgowej;
  • W poszukiwaniu symptomów lub dowodów popełnienia nadużyć. Księgi rachunkowe mogą zawierać zapisy będące same w sobie dowodami nadużycia;
  • W celu pozyskania danych do oszacowania strat z tytułu nadużyć oraz nieprawidłowości takich jak niegospodarność;
  • W ramach analizowania transakcji i aspektów księgowych przy audytach zgodności z FCPA/Bribery Act;
  • W celu weryfikacji czy sprawozdania finansowe, w oparciu o które dokonano zakupu przedsiębiorstwa (M&A) nie było sfałszowane aby podwyższyć/zaniżyć cenę nabycia.

W moich kolejnych notkach postaram się przybliżyć powyższe zastosowania i oprzeć je na przykładach.

 

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *